Bor

Bor

Bor, Kökeni Arapçada Buraq/Baurach ve farsçada burah kelimelerinden gelen ve simgesi (B) olan Borun atom numarası 5, atom arl 10,81 ve ergime noktası 2170-2210 C olup, periyodik sistemin üçüncü grup bandda yer almaktadır. Yer kabuğunda toprak kayalar ve suyun genelinde yaygın olarak bulunan kristal ya da amorf yapıdaki bor miktarı ortalama 10 ppm mertebesindedir. Doğada bulunan bor, kütle numaralar 10(%19,8 ve 11(%80,2) olan iki kararlı izotopun karmasından oluşmaktadır. Bor ilk defa 1808 yılında Jacques Thenard ile Gay Lussac ve Sir Humphry Davy tarafından bor oksittin, potasyum ile ısıtılması ve konsantrasyonuyla elde edilmiştir. Daha saf bor elde etmek ancak bromit veya klorit formlarının tantakyum filamenti vasıtasıyla hidrojen ile tepkileşme ye sokulmalarıyla elde edilmektedir. Kimyasal olarak ametal bir element olan kristal bor, normal sıcaklıklarda hava, su ve hidroklorik/hidroflorik asitlerle soy davranış göstermekte, sadece yüksek yoğunlaşmada nitrik asit ile beraber sıcak ortamda borik asite dönüşebilmektedir. Öte yandan yüksek ısılarda saf oksijenle reaksiyona girerek bor oksit (B2O3), aynı şartlarda nitrojen ile bor nitrit (BN), ayrıca  temel metaller ile titanyum diborit (TİB2) ve magnezyum borit (Mg3B2) gibi endüstride kullanılan bileşikleri oluşabilmektedir.

Geçmişten Günümüze Bor; Anadolu'nun her tarafında, madenciliğin ilk olarak bu bölgelerde başladığını gösteren izlerin olmasına rağmen, ülkemiz iddia edildiğinin aksine, işletilebilir maden kaynakları açısından çok zengin bir ülke değildir. Var olan bazı kaynakların, özellikle Cumhuriyet öncesi dönemlerde verilen tavizler ve ayrıcalıklarla bazende hileli bir şekilde batı ülkelerine taşınıp işlendiği ve tüketildiği bilinmektedir. Bugün ülkemizin Dünyada daha fazla söz olabileceği kıskançlıkla sahip çıkacağı belli başlı birkaç kaynak kalmıştır. Bunların en önemlisi de bor madenidir. En büyük maden varlığımız olan bor Osmanlı Devletinin son dönemlerinden hemen hemen son yıllara kadar yabancı ağırlıklı şirketlerin denetiminde kalmıştır. Dağınık ve küçük ölçekli firmaların neden olduğu rekabet, bor madeninden elde edilen ulusal geliri düşürmesi üzerine, 1978 yılında çıkartılan 2172 sayılı yasa ile bor madeniyle ilgili tüm faaliyetlerin yürütülmesi  tamamen devlet adına Etibank'ın yetkisine verilmiştir. 1970'li yılar Etibank'ın sahip olduğu rezervlerin katma değerlerini, Dünya pazarlarındaki gelir ve pazar payını artırmak için bor madenciliğinde önemli yatırımlara karar verip uygulamaya koyduğu yıllardır. Bu çerçevede 1970'li ve 1980'li yıllarda kırka bor türevlerinin üretim tesisleri, Bandırma sodyum perborat fabrikası, Boraks ve borik asit tesisleri tevsii ve II. borik asit  tesisleri devreye sokulmuştur. Ancak yapılan engellemeler nedeniyle hiçbir ülkeden teknolojik ve bilgi transferi mümkün olmadığı gibi litaretür araştırmaları ile bilgi erişimi de sağlanamadığından, her iki tesiste de üretim faaliyetinde ciddi dar boğazlar yaşanmış, bunun üzerine yıllar süren iyileştirme çalışmalarından sonra Etibank'ın kendi mühendislik çalışmaları sonucu şimdiki güce ve kurulu kapasitelere ulaşılabilmiştir.

Bor Minarelleri, Üleksit; Tabiatta lifsi ve sütün şeklinde bulunmaktadır. Saf olanı, Beyaz ve beyazın tonlarındadır. İpek parlaklığı şeklinde olanları da vardır genelde Kolemanit, hidroboraksit ve probertit ile birlikte teşekkül etmiştir. Ülkemizde Kırka, Emet ve Bigadiç yörelerinde, dünyada ise Arjantin'de bulunmaktadır B2O3 içeriği ise %43'tür.

Probertit; Açık sarımsı, kirli beyaz renklerde olup lifli ve ışınsal biçimli kristaller şeklinde bulunmaktadır. Kristal boyutları 5 mm ile 5 santim arasında değişmektedir. Kestelek yataklarında üleksit ikincil mineral olarak gözlenir. Ancak Emet'te tekdüze tabakalı birincil olarak ve İğdeköy, Doğanlar bölgesinde kalın tabakalı olarak oluştuğu gözlemlenmiştir. B2O3 içeriği %46,6 dır. 

Boraks (Tinkal); Tabiatta genelde renksiz ve saydam olarak bulunur. Ancak içindeki bazı maddeler nedeniyle pembe, sarımsı, gri renklerde de bulunabilmektedir. Sertliği 2-2,5, özgül ağırlığı 1,7g/cm3 dür.  B2O3 içeriği %36,5'dir. Boraks suyunu kaybederek kolay bir biçimde tinkalkonite dönüşebilmektedir. Kille ara katkılı tinkalkonit ve üleksit ile birlikte bulunur. Ülkemizde Kırka yataklarından üretilmektedir.

Kernit (Razorit); Tabiatta saydam ve renksiz uzunlamasına iğne biçiminde kristal kümeler halinde bulunur. Sertliği 3, özgül ağırlığı 1,95 gr/cm3 dür. Soğuk suda çözünür. Eskişehir, Kırka'da sodyumborat kütlesinin alt kısımlarında bulunur. Dünyada ise Arjantin ve ABD’de  bulunmaktadır. B2O3 içeriği %51'dir.

Klomenit; Monoklinik sistemde kristallenir. Sertliği 4-4,5 Özgül ağırlığı 2.42g/cm3 dür. B2O3 içeriği %50.8dir. Suda yavaş, HCI asitle hızla çözünür. Bor bileşikleri içinde en çok olanıdır. Türkiye'de Emet, Kestelek ve Bigadiç yataklarında, Dünyada ise ABD’de  bulunmaktadır.

Pandermit; Yekpare şeklinde ve beyaz renkte teşekkül oluşturmakta olup kireç taşına bezemektedir. Ülkemizde Bigadiç ve Sultançayırı yatakların rastlanmaktadır B2O3 içeriği %49.8 dir.

Hidroborasit; Bir merkezden ışınsal ve iğne şeklinde kristallerin rastgele yönlenmiş ve birbirini kesen kümeler halinde bulunur. Lifsi bir dokuya sahiptir. Beyaz renge sahip olup, bazen içerisindeki safsızlıklara bağlı olarak arsenik içeriğine göre sarı ve kırmızımsı renklerde kolemanit, probertit ve üleksit ile birlikte bulunmaktadır. Ülkemizde başta Emet, İğdeköy ve  Doğanlar yörelerinde ve kestelek'te oluşmuştur. B2O3 içeriği %50,5 tir.
Son Güncelleme : 10.08.2018 11:24:17
Bor ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
Sayfayı Düzenle Düzenleme Geçmişi

Bor Yorumları

şifre  Kırmızı sayı

0 Yorum Yapılmış "Bor"

Kayıtlı yorum bulunamadı ilk yorumu siz ekleyin
Nişadır
Nişadır
Nişadır, kelimesi çok aşina olduğumuz bir kelime olarak bilinir. Öyle ki atasözlerimizde bile adı geçmektedir. Nişadır tarihi çok eski tarihlere dayanmaktadır uzun zamanlardan bu güne halen aktar dükkanlarında satılmakta ve bulunmaktadır. Nişadır çok...
Metamfetamin
Metamfetamin
Metamfetamin, Uyuşturucu özellikli bir çok madde ülkemizde yasalar ile yasaklanmıştır. Bunlardan biride metamfetamin'dir. Uyuşturucuların yasal kullanım istisnası tıbbi ilaç yapımında kullanımıdır. Metamfetamin ilk defa 1893 yılında bilim a...
Naftalin
Naftalin
Naftalin, Beyaz parlak pullar halinde, kristal gibi görünen, kendine özgü keskin kokulu bir maddedir. Giysilerimizde özellikle kışlık kıyafetlerde güve gibi haşereleri kıyafetlerden uzak tutmak için kullanılır. Genelde yatak odalarında bulunan gardır...
Kimya Teknolojisi
Kimya Teknolojisi
Kimya Teknolojisi, Kimyanın temel ilkeleri ile ileri teknoloji içermekte olan kimya teknolojisi çalışma ve kontrol becerisi bu teknoloji yardımı ile kazandırılmaktadır. Kimya teknolojisi öğrencilerine kimyanın altın kuralları ve kurallar doğrultus...
Kolaylaştırılmış Difüzyon
Kolaylaştırılmış Difüzyon
Kolaylaştırılmış difüzyon, öncelikle Difüzyonun ne demek olduğuna bir bakalım difüzyon, yayılma yada geçişme olarak bilinir, maddelerin çok yoğun bölgeden, az yoğun bölgeye doğru kendiliğinden yayılmasıdır. Fiziksel kimyada  ise moleküllerin kinetik ...
Kodein
Kodein
Kodein, Uyuşturucu özelliği bulunan Kodein haşhaş bitkisinin kapsüllerinden çıkarılan afyon isimli uyuşturucudan elde edilir. İlaç endüstrisinin vazgeçilmez hammaddesi olan kodein genel olarak öksürük kesici özelliği için kullanılır. Bağımlılık yarat...
Hızlı Metabolizma
Hızlı Metabolizma
Hızlı Metabolizma, Metabolizma; İnsan vücudunun temel ihtiyaçlarını karşılamak için yaktığı enerjiye denir. Metabolizmanın hızlı olduğu kişiler genellikle çalışan erkekler, çocuklar, ve soğukta protein ağırlıklı beslenenlerdir. Hızlı metabolizma insa...
Kimya Formülleri
Kimya Formülleri
Kimya Formülleri, Eski çağlarda keşfedilen taş yontmayla çıkan kıvılcımın tutuşması sonucu insanlara ateşin varlığını gösterdi. İşte bu yazımızda, kimya formülleri ve önemine değineceğiz. Bu tarih öncesi yaşayan insanların yanma olayın...
Anorganik Kimya Nedir
Anorganik Kimya Nedir
Anorganik kimya nedir, sorusunun oldukça basit bir cevabı vardır. Kimyanın alt dallarından biri olan anorganik kimya, bazı kaynaklarda inorganik kimya olarak bilinmektedir. Hatta genel olarak bakıldığında anorganik kimya, inorganik kimyaya göre çok d...
Baş Kuantum Sayısı
Baş Kuantum Sayısı
Baş kuantum sayısı, n harfi ile gösterilen yörünge numarasının değerini belirleyen sayıdır.  n  1,2,3,4  gibi tam sayı değerlerini gösterir. Baş kuantum sayısı,elektronların yerlerinin ve enerjilerinin belirlenmesinde yeterli olmadığı görülmüştür. Çü...
Kimyanın Temel Kanunları
Kimyanın Temel Kanunları
Kimyanın Temel Kanunları, başlık olarak dört ana başlık altında toplanabilir. Kütlenin korunumu kanunu, sabit oranlar kanunu, bileşenlerin hacim oranları kanunu ve katlı oranlar kanunu. Bu sıralamayı araştıralım bu gün. Kütlenin Korunması Kanunu (Lav...
Civa
Civa
Civa, Gümüş renginde bir madendir. Sıvı halde bulunan 5 elementten (galyum, brom, sezyum, cıva ve fransiyum) birisidir. Civa zehirli ve pahalı bir maddedir. Enzimlerin çalışmasına olumsuz etkide bulunduğu için çok tehlikelidir. Civa, hava, su ve topr...

 

Nişadır
Metamfetamin
Naftalin
Kimya Teknolojisi
Kolaylaştırılmış Difüzyon
Kodein
Hızlı Metabolizma
Kimya Formülleri
Anorganik Kimya Nedir
Baş Kuantum Sayısı
Kimyanın Temel Kanunları
Civa
Endüstriyel Kimya Nedir
Atom Kütlesi
Kimyanın Alt Dalları
Amfetamin
Modern Atom Teorisi
Organik Bileşikler
Subkutan Enjeksiyon
İzotop
Ekstazi
Titrasyon
Kül
Fungusit
Fonksiyonel Gruplar
Normalite
Titanyum
Polimer Kimyası
Elektron İlgisi
Papaverin
Popüler İçerik
Endüstriyel Kimya Nedir
Endüstriyel Kimya Nedir
Endüstriyel Kimya Nedir; Endüstriyel kimyanın yalnızca, bulunmuş olan ve laboratuvarlarda denenmiş olan işlemlerin ve reaksiyonların geniş manadaki uy...
Atom Kütlesi
Atom Kütlesi
Atom Kütlesi, Bir elementin, (ma) cinsinden bir atomun kütlesini belirtir. Bazen atomik kütle birimi (akb) olarak ifade edilir. Yani bir atomun kütles...
Kimyanın Alt Dalları
Kimyanın Alt Dalları
Kimyanın alt dalları, Kimya, genel tanımını bakıldığında bir mekanik hatta daha ilerisinde, kinematik olan bu bilim dalı, tabiatta var olan bütün madd...
Amfetamin
Amfetamin
Amfetamin, kimyasal olarak "rasemik fenil izopropil amin "adıyla bilinmektedir, formülü C9H13N şeklindedir. Genellikle amfetamin saf halinde iken uçuc...
Modern Atom Teorisi
Modern Atom Teorisi
Modern atom teorisi; Atomlarda belirli bir enerji seviyesi vardır. Atomlar belirli bir enerji seviyesi vardır. Elektronlar ancak bu şekilde atomlard...
Organik Bileşikler
Organik Bileşikler
Organik Bileşikler, Organik bileşikler, yapılarında karbon atomu olan bileşiklerdir. CO2 karbon ile birlikte oksijen ve hidrojende bulunduran organik ...
Subkutan Enjeksiyon
Subkutan Enjeksiyon
Subkutan enjeksiyon, bir deri altı enjeksiyonudur. Ağız yolu ile verilemeyen ilaçlara uygulanır. Deri altında ilaç emilimi kapiller yolu ile olmaktadı...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Nişadır
Metamfetamin
Naftalin
Kimya Teknolojisi
Kolaylaştırılmış Difüzyon
Gizlilik Politikası  
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Gizlilik Politikası  
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Aralık - 2020